Çocuklarda Konuşma Bozukluğu

Çocuklarda Konuşma Bozukluğu

Bir çocuğun konuşabilmesi için ses üretimi yapabilmesi, konuşma işlevini yerine getirecek olan organlarında herhangi bir bozukluk olmaması ve dil becerisinin gelişmiş olması gerekir. Konuşması geciken çocuklarda konuşma bozukluğu olduğunun belirlenmesi için beyin, kulak burun boğaz, göz, iskelet – kas sistemi ve sinir sisteminde sorunlar olup olmadığı araştırılmalıdır. Çocukta organik bir sorun olmadığı tespit edilirse gelişimsel dil gecikmesi veya işlevsel konuşma bozukluğu söz konusu olabilir. İşlevsel (fonksiyonel) bozukluk durumunda sorunun psikiyatrik açıdan incelenmesi gerekir.


Doğumsal kaynaklı veya sonradan gelişen işitme kaybı çocuklarda konuşmanın gecikmesinin başlıca sebepleri arasındadır. Bu durum erken teşhis edilip gereken müdahale yapılmazsa öğrenme güçlüğü, iletişim sorunları, sosyalleşmekten kaçınma gibi sorunlara yol açabilir. Sağlıklı doğan her bebeğe işitme taraması yapılmalıdır. 3 ila 6 aylık olana kadar bütün bebekler anlamsız sesler çıkarabilirler. Bu, çocukta işitme kaybı olmadığı anlamına gelmez.



Bir çocuğun konuşma gelişimi beklenenden yavaş seyrediyorsa veya yaşına göre çok geri seviyedeyse gecikmiş konuşma sorunu olduğu düşünülür. 2 – 4 yaşlar arasındaki çocukların yaklaşık yüzde 20’sinde görülen bu problem çoğu zaman çocuğun motor, bilişsel, sosyal ve oyun becerileri açısından normal bir gelişim göstermesine ve dili anlamasına karşın kendini ifade etmek için kullandığı kelimelerin, jest ve mimiklerin sınırlı sayıda olması şeklinde gözlenir.


Çocuklarda konuşma bozukluğu aşağıdaki sebeplerden dolayı oluşabilir:


*İşitme sorunu


*Genetik bozukluklar / kromozom anomalileri


*Ailede gecikmiş dil öyküsü


*Zeka geriliği


*Prematüre doğum


*Motor gelişim geriliği


*Otizm spektrum bozukluğu


*Çevresel koşullar (Ailelerin yanlış tutumları, çocuğun yeterinde uyarana maruz kalmaması gibi.)


*Yarık damak – dudak problemi



Gecikmiş Konuşma Kuşkusu Uyandıracak Durumlar


Çocukların belli dönemlerde belli şeyleri yapabilmeleri gerekir. Aşağıda çocuğunuzun konuşma becerisi hakkında fikir edinmenize yardımcı olacak bazı bilgiler bulacaksınız. Bebeklerin gelişim seviyeleri farklıdır ve olumsuz yöndeki küçük sapmalar önemli olmayabilir. Yine de istatistiklere dayanan bu bilgilerin değerlendirme açısından işinize yarayacağını umuyoruz. Çocuklarda konuşma bozukluğu dikkate alınması gereken bir sorundur. Herhangi bir kuşkunuz olduğunda zaman kaybetmeden bir uzmana başvurmanızı tavsiye ederiz. Sağlık sorunlarında erken teşhis önemlidir.


*6 – 12 aylık bebek:  “Ma ma ma, ba ba ba” gibi anlamlı sesler çıkarmaya başlaması gerekir.


*12 aylık bebek: Adıyla seslenildiği zaman bakması, evet ve hayır gibi komutları anlaması gerekir.


*12 – 16 aylık bebek: 1 – 2 anlamlı kelime söyleyebilmelidir. (“Baba” vb.)


*24. ayını doldurmuş bebek: Kelime dağarcığında 5 – 10 kelime olmalıdır.


*24 – 36 aylık bebek: “ben kimim?, “o nedir?”,”baba nerede?” gibi soruları anlaması ve anlamlı cevaplar vermesi gerekir.


*24 – 36 aylık bebek: 2 – 3 kelimeden oluşan cümleler kurabilmelidir.


*36 aylıktan büyük çocuk: Kullandığı sözcükleri yabancılar da anlayabilmelidir.


*4 – 5 yaşındaki çocuk: Basit bit olayı konuşarak anlatabilmesi gerekir.


*7 yaşındaki çocuk: Karmaşık bir olayı anlatabilmesi gerekir.



Çocuklarda Konuşma Gelişimini Hızlandırmanın Yolları


Bebekler dili öğrenmeye taklit ederek başlarlar. Çocuğun ebeveynleri, bakıcısı, çevresinde sürekli olarak bulunan kişilerin sunduğu sözel uyaranlar çocuklarda dil gelişimi açısından önemlidir. Çocuğunuzla konuşmalı, onu sesler çıkarmaya, bir şeyler söylemeye teşvik etmeli ve dinlediğinizi belli etmelisiniz. Çocuğunuz seslere karşılık verdiği zaman memnun olduğunuzu belli ederek onu cesaretlendirmelisiniz.


Çocuklarda, bebeklerde konuşma gelişimini hızlandırmak için yapılabilecek birçok şey vardır. Aşağıda bunların bir kısmını görebilirsiniz. Çocuğunuzun konuşma açısından akranlarından geride olduğundan kuşkulandığınız takdirde bir dil ve konuşma terapisti ile iletişime geçmenizi tavsiye ederiz.


*Çocuğunuza konuşma ihtiyacı duyacağı ortamlar oluşturmak için çaba gösterin. Sosyalleşmesini sağlayın. İletişimi kısıtlayan TV, tablet gibi cihazların başında gereğinden uzun süreler geçirmesine izin vermeyin. Yaşıtlarıyla birlikte zaman geçirmek çocukların konuşma becerisini geliştirir. Çocuğunuzu kreşe verin veya oyun gruplarına dahil edin. Arkadaşlarını evinize çağırma ya da çocuklu arkadaşlarınızla sıklıkla görüşme yoluna da gidebilirsiniz.


*İlgi alanlarını, neyi nasıl tecrübe ettiğini, hangi yollarla iletişim kurduğunu gözlemleyin.


*Çocuğunuza hikayeler anlatın. Beraberce yaşına uygun oyunlar oynayın. Oyun sırasında öğretmen gibi davranmayın. Çocuğunuzun oyun arkadaşı olun, liderliğin onda olmasına izin verin.


*Yaşı kaç olursa olsun çocuğunuzla sıklıkla konuşun. Çok küçük olduğu için sizi anlamayacağını düşünmeyin. Önemli olan sözcüklere ve seslere maruz kalmasıdır. Zamanı gelince onları taklit etmeye de başlar.



*Çocuğunuza karşısına çıkan her nesnenin ismini söyleyin ve onun yanında yaptığınız işleri anlatın. Bu sırada kısa, basit ve net cümleler kurun. Bu cümleler çocuğunuzun yaşına ve algı seviyesine uygun olmalı.


*Çocuğunuza resimli kitaplar okuyun. Bu sırada bazı şeyleri yanlış söyleyin, örneğin bir kedi için kuş deyin. Okuma sırasında çocuğunuza sorular da sorun.  Bunlar onu sizin yanlışlarınızı düzeltmek, cevap vermek için konuşmaya teşvik edecektir.  


*Bebeğiniz “de de de” gibi şeyler söylemeye başladıysa bir süre siz de söylediklerini tekrarlayın. Daha sonra onu “ma ma” gibi yeni hecelerle tanıştırmaya başlayın.


* Mikrofon ve telefon gibi çocuğunuzda konuşma, şarkı söyleme hevesi uyandıracak oyuncaklar alın. Sevdiği oyuncak hayvanları, kuklaları konuşturun, muhtemelen cevap vermek isteyecektir. Bu şekilde sorular sorun, fikrini alın, basit talimatlar verin.


*Çocuğunuzun güvenlik, uyku, beslenme gibi ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılamaya çalışın. Dengeli beslenmesini sağlayın.

BLOG KATEGORİLERİ
Faydalı BilgilerÇocuk HastalıklarıGenelDekorasyonModa ve Çocuk GiyimiHizmet Noktalarımız