Çocuklarda Öfke Nöbetleri (1 - 6 Yaş)

Çocuklarda Öfke Nöbetleri (1 - 6 Yaş)

Çocuklarda öfke nöbetleri ağlama, çığlık atma, saldırgan hareketler yapma, bir şeyleri kırıp dökme, uzuvları sıkıp sertleştirme veya kaçma şeklinde olabilir. Öfkelenen çocuklarda bazen nefesi tutma veya kusma gibi davranışlar da görülür.


Öfke krizleri 1 – 3 yaş arası çocuklarda çok yaygındır. Çocukların sosyal ve duygusal becerileri bu dönemde gelişmeye başlar. 1 – 3 yaşlarındaki çocuklar genellikle kendilerine büyük ve önemli gelen duygularını ifade edebilecek olan kelimeleri bilmezler. Giderek artan bağımsızlıklarını test etmeyi deneyebilirler. Ayrıca, kendi davranış biçimlerinin başkalarının davranış biçimini etkileyebileceğini fark etmeye başlarlar. Küçük çocuklarda öfke nöbetleri duyguları ifade etmenin, yönetmenin, çevrede olup bitenleri anlamaya veya değiştirmeye çalışmanın yollarından biridir. Daha büyük çocuklar da bu türden krizler geçirebilirler. Bunun sebeplerinden biri duygularını ifade ve idare etmenin daha uygun yollarını henüz öğrenmemiş olmaları olabilir.


Gerek yeni büyüyen çocuklarda, gerekse daha büyük olanlarda öfke krizleri geçirme olasılığını artıran bazı etkenler vardır:


*Kişilik: Doğuştan gelen bazı özellikleri bir çocuğun sinirlerini bozan olaylara verdiği tepkilerin hızını ve gücünü etkileyebilir. Kolayca üzülen çocukların öfke krizlerine kapılma ihtimali daha fazladır.


*Çocukların üstesinden gelemeyeceği durumlar: Yürümeye yeni başlayan bir çocuk, daha büyük bir çocuğun elindeki meyveyi veya oyuncağı almasıyla başa çıkmakta zorluk çekebilir.



*Stres, yorgunluk, aşırı uyarılma, açlık: Bunlar küçük bir çocuğun duygu ve davranışlarını ifade etmekte ve yönetmekte güçlük çekmesine sebep olabilir.


*Güçlü duygular: Korku, utanç, endişe ve hayal kırıklığı gibi duygular çocukları bunaltıp çileden çıkartabilir.


Davranışları ve tepkileri anlayıp yönetme becerisi (öz denetim) çocuklarda 12. aydan itibaren gelişmeye başlar. Normal şartlar altında çocuğunuz büyüdükçe geçirdiği öfke krizlerinin de azaldığını fark edersiniz. Zira tepkilerini daha iyi kontrol edebilme ve kendini sakinleştirme becerilerini kazanmaya başlar.


Yürümeye Başlayan Çocuklarda Öfke Nöbetleri Nasıl Azaltılır?


Çocuğunuzun öfke krizleri yaşaması ihtimalini azaltmak için aşağıdaki yolları deneyebilirsiniz:


*Duygularına uyum sağlamaya gayret edin. Onun duygularının farkında olursanız, yaklaşmakta olan ciddi bir tepkiyi hissedebilirsiniz. Çocuğunuzla olup bitenler hakkında konuşup kendisini zorlayan güçlü duygularını yönetmesine yardım edebilirsiniz.


* Yorgun, aşırı uyarılmış veya aç olmamasına dikkat edin. Bunlar çocuğunuzda stres yaratır.


*Öfke nöbetlerini tetikleyen durumları belirleyin ve ona göre plan yapın.


*Sinirleneceğini hissettiğiniz zamanlarda dikkatini dağıtmaya çalışın.


*Çocuğunuzla duyguları hakkında konuşun. Güçlü bir duyguyla mücadele ettiğinde hissettiklerini ve davranışlarını açıklaması için teşvik edin. (“Arabanı çalışmadığı için mi fırlatıp attın? Başka ne yapabilirdin acaba?”)



Çocuklarda Öfke Nöbetleri ile Baş Etmenin Yolları


*Sakin olun veya öyle görünün. Sesinizin ve davranışlarınızın sakin, dengeli ve yavaş olmasına dikkat edin. Sizin sinirlenmeniz durumu ikiniz için de zorlaştırır.


*Öfke krizi başladığında mantık yürütmeye veya onun dikkatini dağıtmaya çalışmayın. Sadece çocuğunuzun yakınında durarak orada olduğunuzu belli edin.


*Çocuğunuz güçlü bir duygunun etkisi altındaysa onun bu duygusunu kabul edin. Bir şeye üzüldüyse “Bu gerçekten çok üzücü, değil mi?” şeklinde yaklaşın. Bu tutumunuz onun davranışlarının iyice kontrolden çıkmasını önlemeye yardımcı olabilir ve çocuğunuza hissettiklerini yeniden başlatma şansı verir.


*Tutarlı davranın. Çocuğunuzun öfke krizlerine girdiği kimi zamanlarda istediklerini verir, kimilerinde vermezseniz sorun daha da kötüye gidebilir.


*Gerek duyduğunuz zaman yönetimi ele alın. Bir şey istediği için öfke krizine giren çocuğunuza istediği şeyi vermeyin. Bir şeyi yapmayı istemiyorsa onu zorlamak yerine akıl yürüterek başka bir yol arayın. Örneğin banyodan çıkmamakta ısrar ediyorsa elektriği kapatma yoluna gidin.


*Öfke nöbetlerini yanlışlıkla ödüllendirmemeye dikkat edin. “Hayır” dediğiniz bir şey için biraz sonra “evet” demeyin. Bazen bu sırada çocuğa bağırmak veya yalvarmak da bir nevi ödül olabilir; zira böylece istediği şeyi başarmış, yani ilginizi çekmiş olur.


*Bu gibi durumlar için bir stratejiniz olsun. Farklı durumlarda maruz kalabileceğiniz nöbetlerle başa çıkabilmek için önceden plan yapın.



*Çocuğunuzun duygu ve davranışlarını doğrudan kontrol edemeyeceğinizin bilincinde olun. Sadece onu güvende tutabilir ve rehberlik edebilirsiniz. İyi bir rehber olmayı başardığınız ölçüde öfke krizleri de azalacaktır.


*Değişimin gerçekleşmesinin, çocuğunuzun duygularını ve tepkilerini düzenleme ve kontrol etme becerilerini kazanmasının zaman alacağını kabul edin.


*Çocuğunuzun bilerek veya sizi üzmek niyetiyle öfke nöbetlerine girdiğini düşünmekten kaçının. Çocuklar bunu kasıtlı olarak yapmazlar. Kötü bir alışkanlığa kapılmışlardır veya şu anda durumla başa çıkma becerisine sahip değildirler.


*Mizah anlayışınızı kaybetmeyin fakat çocuğunuz öfke içindeyken gülmekten de kaçının.


*Çevredeki başka insanların kötü veya eleştiren bakışlarından fazla etkilenmemeye çalışın. Muhtemelen çocukları yoktur veya artık büyümüştür ve küçük bir çocuğu idare etmenin zorluklarını unutmuşlardır.

BLOG KATEGORİLERİ
Faydalı BilgilerÇocuk HastalıklarıGenelDekorasyonModa ve Çocuk GiyimiHizmet Noktalarımız